Braint Taalgids menu

Meewerkend voorwerp

Het meewerkend voorwerp is het deel van de zin dat meewerkt aan een handeling. Vaak is het een persoon, maar het kan ook een ding zijn. Bij zinsontleding zoek je eerst het onderwerp en het gezegde. Soms staat er ook een lijdend voorwerp in de zin. Als dat zo is, kijk dan of er ook een meewerkend voorwerp in de zin staat.

Hoe vind je het meewerkend voorwerp?

In een zin met een lijdend voorwerp staat soms nog een zinsdeel, meestal een persoon. Gebruik nu de drie stappen hieronder om te checken of dit een meewerkend voorwerp is.

  1. Kun je er aan of voor voor denken?
  2. Als aan of voor ervoor staat, kun je dit woord dan weglaten?
  3. 3. Is het antwoord op deze vragen 'ja', dan is dit zinsdeel een meewerkend voorwerp.
Hoe vind je het meewerkend voorwerp?

Voorbeelden meewerkend voorwerp

In de zinnen hieronder is het meewerkend voorwerp roze.

  • Ik gaf hem een cadeau.
  • Ik gaf aan hem een cadeau.

  • Hij mailt zijn collega de documenten.
  • Hij mailt aan zijn collega de documenten.

Let op! Als je aan of voor niet weg kunt laten, is het geen meewerkend voorwerp, bijvoorbeeld in de zin hieronder.

  • Zij denkt aan hem.
  • Hij staat voor de deur.

Uitzondering: als voor wordt gebruikt in de betekenis ten behoeve van:

  • Ze kocht een cadeautje voor haar vader.

Op de volgende pagina ga je verder met het gezegde. Wat is het naamwoordelijk gezegde?