Taal op niveau met e-coaching menu

Braint Taalgids

Spelling, werkwoordspelling, grammatica, stijl, leestekens en zakelijk schrijven

Bijwoordelijke bepaling

Een bijwoordelijke bepaling is een zinsdeel dat je iets vertelt over tijd, plaats, richting, reden, hoeveelheid. Het geeft antwoord op de vragen wanneer, waar, waarheen, waarom, hoe, hoeveel. Bij zinsontleding zoek je eerst de persoonsvorm en het onderwerp van de zin. Dan kijk je of er een lijdend voorwerp en eventueel een meewerkend voorwerp in de zin staat. De overgebleven zinsdelen zijn vaak bijwoordelijke bepalingen.

Lijst bijwoordelijke bepalingen

Hieronder vind je een lijst met de meest voorkomende bijwoordelijke bepalingen. Tussen haakjes zie het vraagwoord waarmee je kunt bepalen wat voor soort het is.

  1. bepaling van tijd (wanneer?)
  2. bepaling van plaats (waar?)
  3. bepaling van richting (waarheen?)
  4. bepaling van reden (waarom?)
  5. bepaling van hoedanigheid (hoe?)
  6. bepaling van hoevelheid (hoeveel?)

Voorbeelden bijwoordelijke bepaling

Hieronder zie je een aantal voorbeelden. De bijwoordelijke bepaling in elke zin is roze.

  • Morgen gaan we naar de film. (wanneer?)
  • Mijn nichtje speelt in de tuin. (waar?)
  • Ze gaan naar Corsica. (waarheen?)
  • Hij gaat niet naar school omdat hij ziek is. (waarom?)
  • Die jas kostte 150 euro. (hoeveel?)
  • We gaan met de trein naar Kopenhagen. (hoe?)

Hoofdzin en bijzin

Het vierde voorbeeld bestaat uit een hoofdzin (Hij gaat niet naar school) en een bijzin (omdat hij ziek is). De bijzin is een bijwoordelijke bepaling van de hoofdzin. Wat is het verschil tussen hoofdzin en bijzin?