Braint Taalgids menu

Bijwoordelijke bepaling

Een bijwoordelijke bepaling is een zinsdeel dat je iets vertelt over tijd, plaats, richting, reden, hoeveelheid. Het geeft antwoord op de vragen wanneer, waar, waarheen, waarom, hoe, hoeveel. Hoe vind je een bijwoordelijke bepaling? Bij zinsontleding zoek je eerst de persoonsvorm en het onderwerp van de zin. Dan kijk je of er een lijdend voorwerp en eventueel een meewerkend voorwerp in de zin staat. De overgebleven zinsdelen zijn vaak bijwoordelijke bepalingen.

Voorbeelden bijwoordelijke bepaling

Hieronder zie je een aantal voorbeelden. De bijwoordelijke bepaling in elke zin is roze.

Voorbeelden bijwoordelijke bepaling
  • Morgen gaan we naar de film. (wanneer?)
  • Mijn nichtje speelt in de tuin. (waar?)
  • Ze gaan naar Corsica. (waarheen?)
  • Hij gaat niet naar school omdat hij ziek is. (waarom?)
  • We gaan met de trein naar Kopenhagen. (hoe?)
  • Die jas kostte 150 euro. (hoeveel?)

Lijst bijwoordelijke bepalingen

Hieronder vind je een lijst met de meest voorkomende bijwoordelijke bepalingen. Tussen haakjes zie je het vraagwoord waarmee je kunt bepalen wat voor soort het is.

  1. bepaling van tijd (wanneer?)
  2. bepaling van plaats (waar?)
  3. bepaling van richting (waarheen?)
  4. bepaling van reden (waarom?)
  5. bepaling van hoedanigheid (hoe?)
  6. bepaling van hoevelheid (hoeveel?)

Het vierde voorbeeld bestaat uit een hoofdzin (Hij gaat niet naar school) en een bijzin (omdat hij ziek is). De bijzin is een bijwoordelijke bepaling van de hoofdzin. Op de volgende pagina lees je over het voorzetselvoorwerp. Dit zinsdeel lijkt op een bijwoordelijke bepaling maar is het niet. Wat is een voorzetselvoorwerp?