Taal op niveau met e-coaching menu

Braint Taalgids

Spelling, werkwoordspelling, grammatica, stijl, leestekens en zakelijk schrijven

Zinsdelen

Wat zijn zinsdelen?

Een zinsdeel is een woord of een groepje woorden. Deze woorden horen bij elkaar en vormen samen een zinsdeel. Een zin bestaat uit een aantal zinsdelen. Een zinsdeel geeft aan:

  • wie iets doet;
  • wat er gebeurt;
  • met wie of met wat iets gebeurt;
  • (aan) wie iets wordt gegeven, gevraagd etc.;
  • waarom iets gebeurt;
  • wanneer iets gebeurt;
  • hoe iets gebeurt.

Wil je meer informatie over het benoemen van zinsdelen, kijk dan bij Redekundig ontleden.

Zinsdelen vinden

Elk zinsdeel heeft dus een eigen betekenis. Als je wilt weten of de woorden in een zinsdeel wel of niet bij elkaar horen, kun je de verplaatsingsproef doen. Je verandert dan de woordvolgorde in de zin.

  • De jongen /met het mooie shirt/ wordt gefotografeerd /door zijn vriendin.
  • De jongen /wordt gefotografeerd /door zijn vriendin /met het mooie shirt.

Je ziet dat de woordvolgorde van de eerste zin in de tweede zin is veranderd. De betekenis van de zin klopt echter niet meer. Het is niet de vriendin die het mooie shirt draagt. De jongen met het mooie shirt is dus één zinsdeel.

  • De jongen met het mooie shirt /wordt gefotografeerd /door zijn vriendin.
  • Wordt/ de jongen met het mooie shirt/ door zijn vriendin/ gefotografeerd?
  • De jongen met het mooie shirt /wordt /door zijn vriendin/ gefotografeerd.

Je ziet dat de woordvolgorde in de tweede zin is veranderd, doordat de zin vragend is gemaakt. Ook in de derde zin is de woordvolgorde veranderd. Een zinsdeel dat uit werkwoorden bestaat, kan dus uit elkaar worden gehaald. Er kunnen andere zinsdelen tussen staan.

Zinsdelen oefenen

Wil je oefenen? met spelling en grammatica? Dat kan online met deze cursus: